Pijn op de borst

Illustratie van een hartinfarct Deze karakteristieke pijn op de borst wordt door velen ook wel omschreven als een olifant die op de borstkas staat. De pijn is continue aanwezig met soms pijnscheuten en neemt toe bij inspanning. De pijn heeft soms de neiging uit te stralen, meestal naar de linkerarm en de kaken. Bovendien zit het niet vast aan de ademhaling. Angina pectoris is de medische benaming van pijn op de borst. Het is belangrijk om te weten dat er niet altijd sprake hoeft te zijn van een hartinfarct of een andere hartaandoening. Er zijn ook andere oorzaken van angina pectoris zoals hartkloppingen en zuuroprispingen en maagklachten.


Zuurstofgebrek, oorzaak van de pijn

Indien er geen sprake is van een maag gerelateerde pijn dan ligt de pijn ten grondslag aan zuurstofgebrek van het hart. Deze zuurstofgebrek kan komen door een vernauwing van de kransslagaderen van het hart. Dit zal resulteren in verzuring van hartspiercellen en irreversibele schade aan het hart als het lang aanhoudt. De mate van de pijn is afhankelijk van het deel dat zuurstofgebrek aan het lijden is. Over het algemeen zal pijn op de borst met voldoende rust na enkele minuten afnemen, soms is daar medicatie zoals een spray onder de tong voor nodig die de kransslagaderen van het hart verwijdt, waardoor het hart meer zuurstof krijgt.


Angina pectoris, verschillende vormen

Zoals gezegd is de letterlijke vertaling van Angina Pectoris; pijn op de borst. Er zijn in de medische wereld twee vormen van angina pectoris bekend. De stabiele en de instabiele angina pectoris.

Stabiele angina pectoris
Bij deze vorm zijn de symptomen stabiel en onder controle. Door uitlokkende momenten zoals stress, inspanning of grote temperatuurverschillen kunnen er momenten zijn van pijn op de borst. Deze momenten zijn van korte duur, verdwijnen vanzelf na enkele minuten of reageren goed op medicatie.

Instabiele angina pectoris
Soms is er sprake van een plotselinge ernstige pijn op de borst aanval zonder dat daar direct aanleiding toe was. De aanval komt plotseling opzetten, duurt langer dan 5 minuten en reageert niet of nauwelijks op medicatie. Ook als de aanval voortdurend blijft terugkeren nadat de medicatie uitwerkt is er sprake van een instabiele situatie. Deze vorm is gevaarlijk en is berucht om een voorbode te zijn van een hartinfarct. Bij twijfel dient u gelijk contact op te nemen met uw huisarts..

Prinz-Metal angina pectoris
Deze zeldzame en vrij specifieke vorm is het gevolg van goedaardige vaatspasmes die plaatsvinden in de kransslagaderen van het hart. Door vaatspasmes ontstaat er tijdelijk een zuurstofgebrek in een bepaald gebied van het hart. Doordat deze situatie vergelijkbaar is met een ├ęchte vernauwing van een kransslagader ontstaat er vergelijkbare klachten als pijn en andere vegetatieve verschijnselen. De vaatspasme verdwijnt meteen na het toedienen van een vaatverwijdend medicijn onder tong. De oorzaak van deze zeldzame vorm is niet bekend. Ook op een angiografie van de kransslagaderen zijn vaak geen bijzonderheden te vinden..



Diagnose pijn op de borst

Als uw huisarts of ambulance broeder het niet vertrouwd zult u bij pijn op de borst klachten worden doorverwezen naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Alhier zullen verschillende onderzoeken plaatsvinden om te kijken wat de oorzaak is van de pijn op de borst. Omdat snel handelen belangrijk is, wordt de focus eerst gelegd op het uitsluiten van een probleem aan het hart, pas erna wordt gekeken naar de andere mogelijke oorzaken van pijn op de borst.

Over het algemeen wordt in deze volgorde de verschillende diagnostiek middelen toegepast:

  • Anamnese; waar zit de pijn en welk cijfer geeft u het, wat was u aan het doen, hebt u dit vaker?, wat is uw voorgeschiedenis?, wat voor medicatie gebruikt u?
  • Maken van een ECG (hartfilmpje)
  • Medicatie: Mocht een infarct worden vermoed zult u zo snel mogelijk medicatie krijgen: pijnstillers, antistolling, vaatverwijders
  • Afnemen bloed (cardiale enzymen)
  • Echografie van het hart (TTE)
  • Katheterisatie (met contrast wordt de toegankelijkheid van de kransslagaderen bekeken)
  • CT-scan (uitsluiten longembolie, dissectie aorta e.d.)



Risicofactoren voor ontwikkeling van pijn op de borst

Door afzettingen van cholesterol (LDH), vetten (atherosclerose) wordt de vaatwand van de kransslagaderen kwetsbaar en kan gaan scheuren. Zo'n scheurtje zal een stollingscascade doen ontstaan waar bloedplaatjes de beschadiging zullen dichten. Er ontstaat een bloedprop die de kransslagader samen met de plaque van cholesterol/vet, gedeeltelijk of volledig (!) blokkeren waardoor angina pectoris klachten ontstaan. Risicofactoren voor atherosclerose zijn roken, overgewicht, ongezond eetpatroon, hoog cholesterol, erfelijkheid, stress en alcohol.



Behandeling van pijn op de borst klachten

In de stabiele situatie hoeft er niet meteen behandeld te worden. De vernauwing in de kransslagader is mogelijk aanwezig, waar u soms last van zult hebben, maar er is geen indicatie tot dotteren/stentplaatsing of een bypassoperatie. Naast de medicijnencocktail die u dagelijks tot u moet nemen ter voorkoming van een hartinfarct:


  • Beta-blokkers (vertraging hartritme, vermindering workload van het hart)
  • Cholesterolverlagers (statines)
  • Bloedverdunners / plaatjesremmers (acetylsalicylzuur)
  • Nitraten (vaatverwijders)
  • Calcium antagonisten (bloeddrukverlagers, vermindering workload van het hart)

Verder zult u klachten van pijn op de borst moeten verminderen door een andere levensstijl aan te meten. Dit houdt in; stoppen met roken, minderen met alcoholinname, minder beweging en gezonder eten. Dit alles teneinde de vermindering van klachten van pijn op de borst en het voorkomen van verergering of het ontstaan van een hartinfarct.